Multipl Skleroz (MS)

Multipl Skleroz (MS) merkezi sinir sistemini etkileyen ve beyin ve/veya omurilikte inflamasyonlu alanların oluşmasına sebep olan bir hastalıktır. Bu alanlar beyin bölgelerinde hasara neden olarak değişik semptomlara yol açabilirler.

Multipl Skleroz (MS) merkezi sinir sistemini etkileyen ve beyin ve/veya omurilikte inflamasyonlu alanların oluşmasına sebep olan bir hastalıktır. Bu alanlar beyin bölgelerinde hasara neden olarak değişik semptomlara yol açabilirler. Binlerce sinir lifi, minik elektrik impulslarını (mesajları) beynin ve omuriliğin farklı bölgeleri arasında taşırlar. Beyinde ve omurilikte her sinir lifi, miyelin adlı maddeden yapılmış, koruyucu bir kılıfla kaplanmıştır. Miyelin kılıfı aynen elektrik kablosunun üzerindeki yalıtkan kılıf gibi işlev görür ve elektrik impulslarının sinir lifi boyunca doğru şekilde ilerlemesini mümkün kılar.

Sinirler çok sayıda sinir lifinden ibarettir. Beyinden ve omurilikten çıkan sinirler beyin ve omurilik ile kaslar, deri, vücudun organları ve dokuları arasında mesaj alışverişini sağlamaktadır.

MS’in otoimmün bir hastalık olduğu düşünülmektedir. Bunun anlamı, bağışıklık sisteminin normalde bakterilere, virüslere saldıran hücrelerinin, vücudun kendine ait bir parçaya karşı saldırıya geçmesidir. Hastalık aktif halde iken immün sistemin unsurları, esasen T hücreleri adı verilen hücreler, beyin ve omurilikte sinir liflerini çevreleyen miyelin kılıfına saldırırlar. Bu saldırı küçük inflamasyon alanlarının oluşmasına yol açar.

Bazı faktörler bağışıklık sisteminin bu şekilde davranmasını tetikleyebilir. Bir virüsün ya da çevredeki başka bir faktörün belirli bir genetik yapısı olan bazı kişilerde bağışıklık sistemini tetiklemesi, teorilerden biridir.

Miyelin kılıfının çevresindeki inflamasyon (yangı) sinir liflerini düzgün çalışmaktan alıkoyar ve semptomlar gelişir. İnflamasyon temizlenince miyelin kılıfı iyileşerek kendini onarır ve sinir lifleri tekrar çalışmaya başlar.

Ancak inflamasyon veya yineleyen inflamasyon atakları, geride sinir liflerine kalıcı olarak hasar veren küçük nedbe (skleroz) alanları bırakabilir. Tipik MS‘li kişide, beyin ve omurilikte çok sayıda (multipl) nedbe (skleroz) alanları gelişir. Bu nedbeler plaklar olarak da bilinir.

Türkiye’de her 10,000 kişiden 1’inde MS gelişmektedir. MS her yaştan insanı etkileyebilir ama küçük çocuklarda seyrektir. Sıklıkla, ilk görülme 30 yaş civarında olur. Kadınlarda erkeklerden iki kat daha sıktır.

MS tam anlamıyla kalıtsal bir hastalık değildir. Ancak etkilenen kişilerin yakın akrabalarında MS gelişme riski artmaktadır. Sözgelimi, bir kişinin annesinde, babasında, erkek veya kız kardeşinde MS varsa o kişide MS gelişme riski yaklaşık 100’de 1’dir (genel nüfustaki 10.000’de 1 olmasına kıyasla).